Doğru matkap çapı,
kusursuz diş demek.
Metrik, UNC, UNF, BSP ve NPT dişler için kılavuz matkap çapını saniyeler içinde hesaplayın. Kavrama oranını ayarlayın, görsel kesiti izleyin, tablodan doğrulayın.
Kılavuz Matkap Çapı Hesaplayıcı
Diş standardını seçin, ölçüleri girin. Sonuç anında güncellenir.
%75 kavrama, çoğu malzeme için ideal dengedir. Sert malzemelerde %60–65’e düşürün.
Kapsamlı Matkap Çapı Tabloları
%75 kavrama oranına göre hesaplanmış, tüm standartları kapsayan referans tablolar. Arama ve sekmeler ile hızlı erişim.
Kılavuz Çekmenin Altın Kuralları
Doğru matkap çapı kadar önemli olan uygulama detayları: hız, yağlama, delik derinliği ve malzeme davranışı.
%75 Kavrama Kuralı
Kavrama oranını %60’tan %100’e çıkarmak çekme mukavemetini %5’ten az artırır; kılavuz çekme torku ise %200’ün üzerinde artar. %75 neredeyse her zaman en akıllı seçimdir.
Sert Malzemede %65
Titanyum, 316 paslanmaz veya HRC > 35 çeliklerde kavramayı %60–65’e çekin. Kesme kuvvetleri azalır, takım ömrü belirgin şekilde uzar.
Kör Delik: 6× Hatve
Delme derinliği = Diş derinliği + (6 × Hatve). Bu, kılavuzun uç kısmının rahat çalışmasını ve dipte sıkışmayı önler.
Doğru Kesme Hızı
Yumuşak çelik: 8–12 m/dk. Paslanmaz: 4–6 m/dk. Alüminyum: 15–25 m/dk. Dökme demir: 6–10 m/dk. Pirinç: 20–30 m/dk.
Yağlama Seçimi
Çelik: kesme yağı. Paslanmaz: klorlu yağ. Alüminyum: gazyağı/alkol. Pirinç & dökme demir: kuru veya az yağ. Titanyum: özel Ti yağı.
Geri Dönüş Kuralı
Her 1–1,5 turda bir çeyrek tur geri döndürün. Talaş kırılır, kılavuz sıkışmaz, diş yüzeyi pürüzsüz kalır.
Merkezleme Şarttır
Matkap ucu kayarsa diş eksenden sapar. Nokta vuruşu + pilot matkapla başlayın; mümkünse matkap presi veya torna kullanın.
Standart Dışı Ölçüden Kaçının
Standart olmayan her matkap çapı CNC maliyetinize %30 ekler, teslim süresini 5–7 gün uzatır. Tasarımda standartlara sadık kalın.
1/4″ matkap tam olarak 6,35 mm‘dir; 6,4 mm’ye yuvarlamak diş uyumunu bozar ve parçayı hurdaya çıkarabilir. Dönüşümde daima kesin değeri (25,4 çarpanı) kullanın.
Kılavuz matkap çapı küçük bir detay gibi görünür; ama atölyenin kaderini belirler. Göz kararı, atölyede en pahalı alışkanlıktır.
Kılavuz Matkap Hakkında S.S.S.
Bir parçaya içten diş açmadan önce (kılavuz çekme) o dişin ana çapından daha küçük bir delik delinir. Bu deliğin çapına kılavuz matkap çapı denir. Metrik dişlerde pratik formül: Matkap = Diş Üstü − Hatve.
Çekme mukavemeti %60’tan %100’e kadar sadece %5 civarı artar; ancak kılavuz çekme torku %200’ün üzerinde artar. Bu yüzden %75 hem güçlü bağlantı hem uzun takım ömrü sağlayan altın dengedir.
316 veya 304 paslanmazda %60–65 kavrama önerilir. Yüksek kavrama, iş sertleşmesine (work hardening) ve kılavuz kırılmasına yol açar. Ayrıca klorlu kesme yağı kullanılmalı ve düşük hızda çalışılmalıdır.
BSP (G) paralel (silindirik) bir diştir ve sızdırmazlığı genelde conta ile sağlanır. NPT ise konik (1:16) bir Amerikan standardıdır ve dişin kendisi sızdırmazlık sağlar. İkisi birbirine takılmaz, karıştırılmamalıdır.
Formül: Delme derinliği = İstenen diş derinliği + (6 × Hatve). Bu pay, kılavuzun ucundaki kılavuzlama (chamfer) kısmı için gereklidir; aksi halde kılavuz dipte sıkışır ve kırılır.
Yumuşak çelik: kesme yağı. Paslanmaz: klor/EP katkılı yağ. Alüminyum: gazyağı veya alkol. Pirinç ve dökme demir: kuru veya çok az yağ. Titanyum: özel Ti kesme yağı. Her durumda bol talaş tahliyesi sağlayın.
Önce nokta vuruşu (center punch) yapın. Ardından küçük bir pilot matkapla (örn. 3–4 mm) başlayın, sonra asıl çapa geçin. Mümkünse matkap presi, torna veya freze kullanın; elle delmede sapma kaçınılmazdır.
